Kontrola FATCA

Projektowane zmiany Ordynacji Podatkowej wprowadzają do polskiego porządku prawnego również nowy typ kontroli. Kontrola będzie miała na celu ustalenie, czy instytucje zobowiązane przestrzegają obowiązków wynikających z Umowy FATCA, jak również doprowadzenie do ich egzekucji.

Rodzaj kontroli zależny od uchybienia

Co interesujące, kontrola będzie zależna od rodzaju uchybienia. Należy zwrócić uwagę, że umowa FATCA odróżnia dwie kategorie uchybień: (1) uchybienia mniejszej wagi i pomyłki administracyjne; oraz (2) uchybienia o charakterze istotnego nieprzestrzegania obowiązków określonych w umowie FATCA.

Uchybienia „drobne”

W odniesieniu do pierwszej kategorii, umowa FATCA nakazuje, aby właściwa władza zastosowała przepisy prawa krajowego (włączając możliwe sankcje) w celu uzyskania poprawnej lub kompletnej informacji, czy też usunięcia innych naruszeń umowy. Mając powyższe na względzie, nowy przepis Ordynacji Podatkowej stanowi, że w przypadku wystąpienia uchybień mniejszej wagi lub pomyłek administracyjnych, raportujące polskie instytucje finansowe, na pisemne żądanie ministra właściwego do spraw finansów publicznych są obowiązane do udzielenia informacji niezbędnych do ich wyjaśnienia. Żądanie skierowane do instytucji finansowej opatrzone będzie klauzulą „Tajemnica skarbowa”, a jego przekazanie nastąpi w trybie przewidzianych dla dokumentów zawierających informacje niejawne o klauzuli „zastrzeżone”. Organ w żądaniu wskaże również zakres żądanych informacji oraz termin ich przekazania.

Uchybienia „istotne”

W zakresie zaś istotnych uchybień, zaprojektowane przepisy wskazują, że w przypadku przekazania przez właściwe władze Stanów Zjednoczonych zawiadomienia o istotnym nieprzestrzeganiu obowiązków, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a Umowy FATCA, przeprowadzana będzie kontrola wykonywania obowiązków związanych z informowaniem o amerykańskich rachunkach raportowanych. W uzasadnieniu do nowelizacji podkreślono, że dla przeprowadzenia weryfikacji sygnalizowanych przez stronę amerykańską istotnych nieprawidłowości nie będzie wystarczające jedynie zwrócenie się o przedstawienie stosownych wyjaśnień, lecz konieczne będzie przeprowadzenie czynności kontrolnych. Kontrola amerykańskich rachunków raportowanych podejmowana będzie niezwłocznie na podstawie otrzymanego zawiadomienia o istotnym nieprzestrzeganiu obowiązków.  Zawiadomienie będzie wyznaczało zakres kontroli. Sama zaś kontrola prowadzona będzie w oparciu o przepisy regulujące kontrolę podatkową, z uwzględnieniem odrębności wynikających z nowelizacji. Jedną z tych odrębności, będzie w przeciwieństwie do polskiej kontroli podatkowej, możliwość złożenia korekty informacji o amerykańskich rachunkach raportowanych w trakcie jej trwania. W toku kontroli amerykańskich rachunków raportowanych kontrolujący uprawniony będzie w szczególności do żądania udostępnienia akt, ksiąg i wszelkiego rodzaju dokumentów związanych z przedmiotem kontroli. Na skutek tej regulacji, instytucje finansowe będą zobowiązane do udostępnienia w ramach prowadzonej kontroli dokumentów objętych tajemnicą bankową. Czynności przeprowadzone w toku kontroli amerykańskich rachunków raportowanych zostaną utrwalone w protokole. Kontrolowany, który nie będzie zgadzał się z ustaleniami zawartymi w protokole, będzie mógł w terminie 14 dni od doręczenia protokołu przedstawić zastrzeżenia lub wyjaśnienia, wskazując jednocześnie odpowiednie dowody w tym zakresie. Kontrola amerykańskich rachunków raportowanych zostanie zakończona w dniu doręczenia wyniku tej kontroli. Wynik kontroli ma zawierać informację o możliwych skutkach określonych w art. 5 ust. 2 lit. b Umowy FATCA w przypadku nieusunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Kontrolowany będzie zobowiązany poinformować organ kontrolujący o sposobie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości lub przyczynach ich nieusunięcia. W odpowiedzi na zawiadomienie przekazane przez właściwe władze Stanów Zjednoczonych o istotnym nieprzestrzeganiu obowiązków, minister właściwy do spraw finansów publicznych opracuje i przekaże właściwej władzy Stanów Zjednoczonych Ameryki informacje o podjętych działaniach i dokonanych ustaleniach na podstawie wyniku kontroli, załączonego protokołu, zastrzeżeń i wyjaśnień, zawiadomienia o sposobie ich załatwienia oraz informacji o sposobie stwierdzonych nieprawidłowości lub informację o ich nieusunięciu.

 Do góry