Projekt ustawy o wykonywaniu umowy międzyrządowej IGA

W kwietniu bieżącego roku sporządzony został ministerialny projekt ustawy o wykonywaniu umowy między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki w sprawie poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych oraz wdrożenia ustawodawstwa FATCA (dalej jako „Ustawa wykonawcza do Umowy międzyrządowej IGA”).

Cel legislacji

Celem przedmiotowej inicjatywy ustawodawczej jest wprowadzenie w krajowym porządku prawnym regulacji umożliwiającej wykonywanie postanowień Umowy międzyrządowej IGA.

Zgodnie z założeniami projektu Ustawa wykonawcza do Umowy międzyrządowej IGA ma stanowić podstawę prawną, umożliwiającą wykonywanie obowiązków nałożonych na polskie instytucje finansowe przez regulację FATCA. Będzie stanowić to podstawę dla instytucji finansowych do zbierania, przetwarzania i przekazywania, w odpowiednich terminach, informacji, do krajowych organów podatkowych.

Zakres przedmiotowy regulacji

Zakres przedmiotowy Ustawy wykonawczej do Umowy międzyrządowej IGA określony został w art. 1, zgodnie z którym postanowienia tej ustawy określają:

  • obowiązki raportujących polskich instytucji finansowych w zakresie identyfikowania amerykańskich rachunków raportowanych i przekazywania informacji o amerykańskich rachunkach raportowanych;
  •  sposoby weryfikacji wypełniania przez polskie instytucje finansowe obowiązków w zakresie identyfikacji
  • obowiązki polskiego fiskusa w zakresie wymiany informacji o amerykańskich rachunkach raportowanych.

Organem właściwym w sprawie wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania na gruncie projektu jest minister właściwy do spraw finansów publicznych, któremu Ustawa wykonawcza przyznaje prawo do delegowania przysługujących mu uprawnień na podległe mu organy.

Obowiązki raportujących polskich instytucji finansowych

Obowiązki raportujących polskich instytucji finansowych określonego zostały w rozdziale 2 Ustawy wykonawczej do Umowy międzyrządowej IGA. Zakres obowiązków wskazanych w art. 5 Ustawy wykonawczej koresponduje z postanowieniami Umowy międzyrządowej IGA, określającymi szczególnych zakres informacji podlegających ujawnieniu.

Przy czym, zgodnie z treścią przepisów intertemporalnych, zakres informacji podlegających obowiązkowi przekazania będzie czasowo zmodyfikowany.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 4 projektu raportujące polskie instytucje finansowe identyfikowane będą za pośrednictwem Globalnego Numeru Identyfikującego Pośrednika (GIIN). GIIN nadawany będzie przez amerykański Urząd Skarbowy. Obowiązkiem posiadania numeru GIIN objęte będą wyłącznie instytucje finansowe, u których powstanie obowiązek raportowania.

Ustawa wykonawcza ustala, że instytucje finansowe będą zobowiązane do przekazywania informacji za rok ubiegły ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych w terminie do 30 czerwca następnego roku. Przy czym informacje dotyczące roku 2014 należy przekazać do dnia 31 sierpnia 2015 roku.

Kontrola obowiązków nałożonych na instytucje finansowe

Projekt Ustawy wykonawczej do Umowy międzyrządowej IGA upoważnia Ministra właściwego do spraw finansów publicznych do przekazania, jednemu podległemu mu organowi, zadania z zakresu kontroli wypełniania obowiązków nałożonych na polskie instytucje finansowe.

Z uzasadnienia do projektu Ustawy wykonawczej wynika, że powyżej wskazanym organem byłby wyspecjalizowane urząd skarbowy, odpowiedzialny za obsługę szczególnego rodzaju podatników. Ma to na celu ochronę pozyskiwanych od instytucji finansowych informacji, w tym objętych tajemnicą bankową i ubezpieczeniową, przez nieuprawnionym wykorzystaniem. Takie rozwiązanie zabezpieczy słuszne interesy kontrolowanych instytucji finansowych, jak i klientów tychże instytucji.

Celem omawianego upoważnienia jest przyjęcie rozwiązań zapobiegających niewykonywaniu obowiązków informacyjnych przez polskie instytucje finansowe.

Zgodnie z postanowieniami Umowy międzyrządowej IGA raportujące instytucje finansowe mogą popełnić dwa rodzaje uchybień nałożonych na nie obowiązków:

  • uchybienia mniejszej wagi i pomyłki administracyjne; oraz
  • uchybienia o charakterze istotnego nieprzestrzegania obowiązków określonych w Umowie międzyrządowej IGA.

W przypadku uchybień mniejszej wagi projekt Ustawy wykonawczej nakłada na polskiego fiskusa obowiązek żądania od instytucji finansowej, która dokonała uchybienia, informacji niezbędnych do wyjaśnienia zaistniałych nieprawidłowości, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia otrzymania żądania. Żądanie takie winno zostać opatrzone klauzulą „Tajemnica skarbowa”, a jago przekazanie powinno nastąpić w trybie przewidzianym dla dokumentów zawierających informacje niejawne o klauzuli „zastrzeżone”.

Natomiast, w przypadku stwierdzenia przez amerykańskie władze podatkowe (IRS) istotnego nieprzestrzegania obowiązków przez polską instytucję finansową wyspecjalizowany urząd skarbowy będzie zobligowany do przeprowadzenia kontroli wykonywania obowiązków przez tą instytucję finansową. Czynności kontrolne nie mogą trwać dłużej niż 7 miesięcy. Informacje uzyskane przez organ kontrolujący w trakcie kontroli oznaczone będą klauzulą „Tajemnica skarbowa”. Czynności przeprowadzone w toku kontroli utrwalane będą w postaci protokołu, do treści którego zainteresowana instytucja finansowa uprawniona będzie do wniesienia w terminie 14 dni wyjaśnień i zastrzeżeń. Kontrola wykonywania obowiązków uznana będzie za zakończoną w dniu doręczenia instytucji finansowej wyniku kontroli.

Ochrona informacji objętych tajemnicą bankową, ubezpieczeniową i zawodową

Kwestie związane z ochroną i udostępnianiem zgromadzonych danych reguluje art. 11 projektu Ustawy wykonawczej. Zgodnie z treścią proponowanego artykułu ujawnianie ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych i upoważnionym przez niego organom wszelkich informacji związanych z obowiązkiem sprawozdawczości nie podlega przepisom ograniczającym udostępnianie danych objętych tajemnicą, z wyjątkiem informacji o charakterze niejawnym.

Natomiast indywidualne dane uzyskane od polskich instytucji finansowych, dane o polskich rachunkach raportowanych uzyskane w ramach automatycznej wymiany informacji od IRS, a także dane zawarte w aktach dokumentujących działania kontrolujące prawidłowe wykonywanie przez polskie instytucje finansowe nałożonych na nie obowiązków objęte będą tajemnicą skarbową.

Katarzyna Lamczyk

Zajmuje się przede wszystkim pozyskiwaniem finansowania działalności gospodarczej, papierami wartościowymi oraz korporacyjną obsługą spółek.

Czytaj dalej...

 Do góry