Regulacja FATCA a tajemnica bankowa

W polskim ustawodawstwie pojęcie tajemnicy bankowej uregulowane zostało w art. 104 i n. ustawy Prawo bankowe. Tajemnica bankowa stanowi szczególny rodzaj tajemnicy, ze względu na swój zakres podmiotowy najbardziej zbliżona jest do tajemnicy zawodowej. W doktrynie przyjmuje się, że regulacja tajemnicy bankowej zawarta w Prawie bankowym jest regulacją wyczerpująca. Za jej główny cel uznaje się ochronę interesów finansowych banków oraz ich klientów. Tajemnica bankowa wiąże się również bezpośrednio z ochroną praw osobistych i prawa do prywatności.

Regulacja FATCA

Wraz z uchwaleniem amerykańskiej ustawy podatkowej FATCA pojawiło się realne zagrożenie w postaci działania w sprzeczności z polskim prawem wewnętrznym, w szczególności w zakresie naruszenia tajemnicy bankowej, ubezpieczeniowej oraz zawodowej i przepisów o ochronie danych osobowych, poprzez wykonywanie obowiązków sprawozdawczości i poboru podatku FATCA przez instytucje finansowe z tego państwa.

Cele umowy międzyrządowej IGA

Celem wyeliminowania problemów prawnych powstałych na gruncie regulacji FATCA dla polskich instytucji finansowych zawarta została umowa międzyrządowa IGA. Przedmiotowa umowa może przyczynić się do rozwiązania formalnego problemu, jakim jest kwestia braku podstawy prawnej do przetwarzania danych w ramach obowiązków wynikających z regulacji FATCA.

W obecnej chwili ustawa o ochronie danych osobowych nie przewiduje podstawy prawnej do gromadzenia takich danych. Zatem brak zawarcia umowy międzyrządowej IGA oznaczałby dla polskich instytucji finansowych albo obowiązek przekazywania amerykańskim organom podatkowym informacji z naruszeniem polskiego ustawodawstwa, albo podleganie 30% podatkowi od dochodów ze źródeł w USA.

Z uwagi na powyższe względy, uznaje się, że zawarcie umowy międzyrządowej IGA stanowi rozwiązanie, które w najszerszym zakresie może przyczynić się do zabezpieczenia polskich instytucji finansowych przed niekorzystnymi aspektami regulacji FACTA.

Przy czym pierwsze informacje z roku 2014 powinny zostać przekazane do amerykańskich organów podatkowych do dnia 30 września 2015 roku.

Ryzyka wiążące się z wypełnianiem obowiązków FATCA

Postanowienia umowy międzyrządowej IGA weszły w życie 1 czerwca 2015 roku. Wobec powyższego rozwiązana została kwestia wypełniania obowiązków informacyjnych przez banki w sytuacji braku podstawy prawnej w krajowym ustawodawstwie, która umożliwiałaby wymianę informacji z IRS, zgodnie z obowiązkami nałożonymi przez regulację FATCA. Niewątpliwie przed dniem ratyfikacji umowy międzyrządowej IGA działanie banku, chcącego uczynić zadość wymaganiom FATCA, uznać należałoby za działanie z naruszeniem ustawy o ochronie danych osobowych oraz ustawy prawo bankowe.

Ponadto Związek Banków Polskich w drodze oceny wpływu FATCA na działalność zrzeszonych w nim podmiotów dostrzegł, iż polskie ustawodawstwo nie zawiera rozwiązań umożliwiających pełnienie przez polskie instytucje finansowe roli quasi-płatnika zagranicznego podatku. Co więcej, potrącanie 30% wypłacanych należności w przypadku tzw. opornych klientów narażałoby banki na zarzut nienależytego wykonania obowiązku wynikającego z ustawy o usługach płatniczych.

Nowy standard wymiany informacji OECD

Odpowiedzią na regulację FATCA jest nowy standard automatycznej wymiany informacji w celach podatkowych opublikowany przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. W dniu 24 lipca 2014 roku standard został zaakceptowany przez 66 państwa, w tym ponad 40 państw zobowiązało się do jego wdrożenia w określonym porządku.

Standard zakłada automatyczną wymianę informacji pomiędzy krajami, na podstawie danych uzyskanych od rodzimych instytucji finansowych. Standard składa się z dwóch części z czego pierwsza (CRS) odnosi się do due diligence instytucji finansowej, natomiast druga (Standard CAA) opisuje szczegółowe zasady wymiany informacji.

Katarzyna Lamczyk

Zajmuje się przede wszystkim pozyskiwaniem finansowania działalności gospodarczej, papierami wartościowymi oraz korporacyjną obsługą spółek.

Czytaj dalej...

 Do góry