Obowiązek raportowy polskich instytucji

Umowa międzyrządowa IGA, jak również przepisy zmieniające Ordynację Podatkową, nakładając na polskie instytucje szereg obowiązków, posługują się pojęciem „raportujące polskie instytucje finansowe”. To one bowiem, odpowiedzialne będą za identyfikację amerykańskich rachunków raportowanych oraz rachunków posiadanych przez wyłączone instytucje finansowe, jak również za sporządzanie i przekazywanie ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, szeregu informacji.

Definicja raportujących polskich instytucji finansowych

Istotna jest zatem próba dokonania kwalifikacji, które podmioty, będą uznane na gruncie umowy międzyrządowej IGA jako „raportujące polskie instytucje finansowe”.

Ustawodawca uznał, że nie umieści definicji raportującej polskiej instytucji finansowej w Ordynacji Podatkowej. W Ordynacji znajdujemy bowiem jedynie odwołanie do umowy międzyrządowej IGA. Taki zabieg legislacyjny należałoby uznać za nieprawidłowy, albowiem każdorazowo występuje konieczność sięgnięcia do postanowień wyżej wskazanej umowy. Jednak, biorąc pod uwagę szerokość definicji „raportujących polskich instytucji finansowych”, nie sposób dziwić się ustawodawcy.

Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 lit. o) umowy międzyrządowej IGA „raportująca polska instytucja finansowa” to każda polska instytucja finansowa, która nie jest nieraportującą polską instytucją finansową. Przy takiej definicji, konieczne jest zatem ustalenie, co należy uznać za „instytucję finansową” oraz czym są nieraportujące polskie instytucje finansowe.

Definicja instytucji finansowych na gruncie umowy międzyrządowej IGA

I tak, uznano, że instytucją finansową jest instytucja powiernicza, instytucja depozytowa, podmiot inwestujący lub zakład ubezpieczeń.

Instytucją powierniczą jest natomiast każdy podmiot, dla którego istotną część działalności gospodarczej (co najmniej 20% przychodów brutto) stanowi przyjmowanie aktywów finansowych na rachunek innych osób.

Instytucją depozytową jest natomiast każdy podmiot, którego przedmiotem działalności jest przyjmowanie wkładów pieniężnych w ramach prowadzonej działalności bankowej lub podobnej.

Podmiot inwestujący to z kolei każdy podmiot, który prowadzi działalność w zakresie jednej lub większej liczby czynności dotyczących obrotem instrumentami rynku pieniężnego, walutą, instrumentami odzwierciedlającymi kurs walut, zbywalnymi papierami wartościowymi, kontraktami na wartość surowców. Za podmiot inwestujący uznany będzie również podmiot zarządzający indywidualnym lub zbiorowym portfelem aktywów lub innymi formami inwestowania. Dodatkowo, celem ułatwienia, wskazano, że postanowienie dotyczące podmiotu inwestującego powinno być interpretowane w sposób spójny z definicją „instytucji finansowej”, użytą w Rekomendacjach Grupy do Spraw Działań Finansowych (Financial Action Task Force). Za zakład ubezpieczeń, uznano zaś, każdy podmiot, który jest zakładem ubezpieczeń i zawiera lub jest zobowiązany do wypłaty odszkodowań i świadczeń z tytułu pieniężnej umowy ubezpieczenia lub umowy renty.

Nieraportujące polskie instytucje finansowe

Jednakże, jak wspomniano powyżej, umowa międzyrządowa IGA, przewiduje szereg wyłączeń od uznania powyższych instytucji za „raportujące polskie instytucje finansowe”.

Za instytucje takie nie zostaną uznane podmioty określone w sposób szczegółowy w Załączniku 2 do umowy międzyrządowej IGA. Są to zatem takie podmioty jak: Rząd Polski, wszelkie władze lokalne oraz ich agencje lub instytucje, organizacje międzynarodowe, banki centralne, fundusze emerytalne wskazane w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania, powszechny fundusz emerytalny, zamknięty fundusz emerytalny, fundusz emerytalny utworzony przez zwolnionego uprawnionego odbiorcę, podmiot inwestujący będący w całości własności zwolnionego uprawnionego odbiorcy, instytucje finansowe z lokalną bazą klientów, banki lokalne, instytucje finansowe prowadzące jedynie rachunki o niskiej wartości, kwalifikowany wystawca kart kredytowych, trust utworzony przez powiernika, finansowany podmiot inwestujący i kontrolowana spółka zagraniczna, finansowany zamknięty fundusz inwestycyjny, doradcy inwestycyjny oraz zarządzający portfelem inwestycyjnymi.

Umowa międzyrządowa IGA w sposób szczegółowy definiuje „nieraportujące polskie instytucje finansowe”, ustalając konkretne wskaźniki, na przykład w odniesieniu do przychodu.

Podsumowanie

Konsekwentnie, aktualnie, nie sposób wyjaśnić w ogólności wszystkich instytucji, które będą obowiązane do raportowania. W zasadzie, każdy konkretny podmiot powinien być z tego punktu widzenia zdiagnozowany indywidualnie celem określenia jego statusu. Z uwagi na obszerność definicji, Kancelaria, w ramach swojej działalności o regulacji FATCA, na bieżąco będzie wskazywać konkretne podmioty, które powinny być uznane za „raportujące polskie instytucje finansowe”. Dodać zaś należy, że konsekwencje w zakresie błędnego zakwalifikowania danego podmiotu, jako raportującej polskiej instytucji finansowej, mogą być niekorzystne, o czym postaramy się wskazać w kolejnych artykułach.

 Do góry